การศึกษาสัตว์ป่า และการระวังภัยจากสัตว์ป่า
บทนำ
การเดินทางท่องเที่ยวในป่าเขาลำเนาไพรที่ได้นอนพักแรม เปรียบเหมือนกับการที่เราไปเที่ยวบ้านเพื่อนที่สวยงาม เพื่อนในที่นี้คือสัตว์ป่าน้อยใหญ่ เช่น ช้าง กระทิง วัวแดง เสือ แมวดาว หมีควาย นก แมลง ต้นไม้ ดอกไม้ เห็ดรา ฯลฯ
ป่าเป็นบ้านแหล่งหากินของสัตว์ป่าและสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ เมื่อเราจะเตรียมตัวไปนอนค้างบ้านเพื่อน การทำความรู้จักนิสัยใจคอ มีใครอาศัยอยู่ในบ้านหลังใหญ่นี้บ้าง เขาชอบอะไร ไม่ชอบอะไร เราควรทำตัวอย่างไรเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องเรียนรู้ …
” เพื่อความอยู่ร่วมกันอย่างสุนทรี “
นิยามสัตว์ป่า
- สัตว์ป่าไม่ใช่สัตว์เลี้ยงเหมือนน้องหมา น้องแมว น้องนกที่บ้าน เราไม่เรียกสัตว์ป่าว่า น้อง… พวกมันอาจจะดูน่ารักน่าเอ็นดูในภาพสารคดี คลิปวิดีโอโลกสวย แต่ไม่ใช่ความจริงทั้งหมดเป็นการเอาความรู้และความรู้สึกที่มีต่อสัตว์เลี้ยงเข้ามารวมกัน อย่างเช่น เราไม่ควรไปเข้าใกล้เซลฟี่กับสัตว์ป่าเพราะจะเป็นอันตรายต่อตัวเองและสัตว์ป่า (ตัวอย่าง เฟรยา วอลรัส ที่นอร์เวย์โดนการุณยฆาตเพราะมีความใกล้ชิดกับกิจกรรมของมนุษย์และนักท่องเที่ยวเข้าไปถ่ายรูปใกล้มากเกินไป)
- การดำรงชีวิตของพวกมันยากลำบาก ถิ่นที่อยู่อาศัยก็เหลือน้อยลง ป่าโดนตัดขาดจากกัน มีการผสมพันธุ์กันเองในสายเลือดเดียวกัน จำนวนพวกมันก็ลดน้อยลง ถูกล่าและเคยถูกทำร้าย บางตัวก็มีนิสัยดุร้าย สัตว์กินพืชต้องเดินทางไกลเพื่อหาอาหารและน้ำในแต่ละวันในช่วงฤดูแล้ง สัตว์กินเนื้อก็ไม่มีพื้นที่ล่าเหยื่อมากพอ ไม่ต่างกับเราที่ต้องทำงานหาเลี้ยงชีวิต เราควรตระหนักรู้ในข้อนี้
- สัตว์ป่าพวกมันเกิดและโตมาในป่าโดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม มีพ่อแม่เลี้ยงดู บางตัวก็เป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว บางตัวก็มีฝูงคอยเลี้ยงดูและสอนทักษะต่างๆ มีอารมณ์และความรู้สึก มีฤดูการทำรังผสมพันธุ์ มีการดำรงชีวิตและทำหน้าที่ของเผ่าพันธุ์ที่มันเกิดมาตามวัฏจักรชีวิต
- ให้เราจำง่าย ๆ ว่า สัตว์ป่า คือ สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็น สัตว์บก สัตว์น้ำ สัตว์ปีก แมลง แมง ที่เกิดและดำรงชีวิตในป่า ในน้ำหรือในทะเล เป็นสิ่งมีชีวิตร่วมโลกเดียวกันกับเรา ที่ไม่ใช่สัตว์เลี้ยง สัตว์พาหนะ ช้างเลี้ยง หรือสัตว์ทางการเกษตร
เหตุผลของการศึกษาพฤติกรรมสัตว์ป่า
- ทุกวันนี้การพบเจอสัตว์ป่าระหว่างการเดินป่าท่องเที่ยวในเขตอุทยานหรือสถานที่ท่องเที่ยวที่ติดกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์มีเพิ่มมากขึ้นเนื่องจากพื้นที่ป่าลดลงในบางพื้นที่ป่าก็ขาดความสมดุลมานาน* ยิ่งเราเดินป่านานขึ้น 3 วัน 2 คืนยิ่งอยู่นานขึ้นก็มีโอกาสเจอสัตว์เพิ่มมากขึ้นอาจจะเจอสัตว์ป่าระหว่างเดินป่าหรือเวลาตั้งแคมป์พักแรมทั้งกลางวันและกลางคืน การศึกษาจะช่วยลดผลกระทบต่อธรรมชาติให้น้อยที่สุด
- การศึกษาพฤติกรรมสัตว์ป่าจะยกตัวอย่างเฉพาะสัตว์ป่าที่สามารถสร้างผลกระทบอาจเป็นอันตรายแก่นักเดินป่าเป็นกรณีศึกษาเหตุการณ์ที่เคยเกิดขึ้นจริง มีรายงานพบเจอจากเจ้าหน้าที่ฯ นักวิจัยฯ หรือบุคคลทั่วไปช่างภาพสัตว์ป่าที่มีความรู้และประสบการณ์ทำงานในป่า
- ผู้เข้าอบรมโรงเรียนนักเดินป่าขั้นกลางจะได้รับความรู้เกี่ยวกับสัตว์ป่าเบื้องต้นสามารถระบุได้ว่าสัตว์ป่าที่เจอเป็นตัวอะไรแม้เห็นแค่บางส่วนหรือได้ยินแค่เสียงหรือเห็นรอยตีนสัตว์เช่น ช้าง กระทิง ควาย วัวแดง หมีควาย หมูป่า เสือโคร่ง เสือดาว นกบางชนิด เพื่อประเมินสถานการณ์รับมือได้ถูกต้อง
- ผู้เข้าอบรมโรงเรียนนักเดินป่าขั้นกลางจะได้รับความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสัตว์มีพิษแมลงและแมงมีพิษ เพื่อเตรียมตัวป้องกันการแต่งกายที่เหมาะสมกับพื้นที่ก่อนเดินทางการสังเกตระหว่างเดินและการเลือกพื้นที่กางเต็นท์ที่ปลอดภัยวิธีปฏิบัติตัวเพื่อหลีกเลี่ยงการไล่อย่างถูกวิธีการเอาตัวรอดจากสถานการณ์
ในบทเรียนนี้เราจะได้เข้าใจพฤติกรรม และฝึกฟังเสียงสัตว์ป่า